Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, 6 Şubat depremlerinin ardından hayata geçirilen Yerinde Dönüşüm Projelerinde yaşanan hakediş ödeme sorunlarının, süreci neredeyse durma noktasına getirdiğini söyledi. Sadıkoğlu, müteahhit firmalara yapılması gereken hibe ve kredi ödemelerinin uzun süredir gerçekleştirilmediğine dikkat çekti.
“YENİDEN İNŞA SÜRECİ CİDDİ RİSK ALTINDA”
Deprem sonrası toparlanma sürecinde sahadan gelen sorunların her geçen gün arttığını belirten Sadıkoğlu, “Odamız üyeleri özellikle yerinde dönüşüm projelerinde ciddi bir çıkmazla karşı karşıya. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hakediş ödemeleri 2025 yılının ilk iki çeyreğinde düzenli şekilde yapılırken, Kasım ayından bu yana hiçbir ödeme gerçekleşmedi. Bu durum inşaatların yavaşlamasına, bazı projelerin tamamen durmasına yol açtı. Müteahhitlerle hak sahipleri arasında güven sorunu oluşurken, vatandaşlar da ekonomik açıdan ağır bir yükün altına girdi. Gelinen noktada çok sayıda firma iflas riskiyle karşı karşıya. İnşaat sektörünün beslediği yaklaşık 250 alt sektör de bu krizden olumsuz etkileniyor. Bu tablo, şehrin ticari sürdürülebilirliğini ciddi biçimde tehdit ediyor” dedi.
“DESTEKLER ERİDİ, GECİKME SÜRECİ DAHA DA ZORLAŞTIRDI”
Yerinde dönüşüm için sağlanan desteklerin yüksek enflasyon karşısında değer kaybettiğini vurgulayan Sadıkoğlu, “Açıklanan hibe ve kredi tutarları bugün gelinen ekonomik şartlarda yetersiz kalıyor. Müteahhitler ve hak sahipleri bu maliyetleri karşılamakta zorlanıyor. Yüksek faiz ortamında krediyle finansman sağlamak neredeyse imkânsız. Ayrıca İstanbul’da yüzde 1 olarak uygulanan KDV oranının deprem illerinde yüzde 20 olması da ciddi bir adaletsizlik oluşturuyor. Tüm bu sorunlara ek olarak hakediş ödemelerinin gecikmesi yerinde dönüşüm sürecini çıkmaza sokuyor. Depremzede vatandaş evini tamamlayamazken, firmalarımız hem ekonomik hem de itibar kaybı yaşıyor” ifadelerini kullandı.
“MASA BAŞINDA DEĞİL, SAHADA ÇÖZÜM ÜRETİLMELİ”
Çözüm önerilerini de paylaşan Sadıkoğlu, “Bakanlık tarafından acil ve şeffaf bir ödeme takvimi açıklanmalı, belirsizlik ortadan kaldırılmalıdır. Deprem bölgesinde faaliyet gösteren müteahhitler için finansal bir koruma mekanizması oluşturulmalı; banka teminatları, kredi ve vergi yükleri ertelenmelidir. Yerinde dönüşüm projelerini üstlenen firmalara, sözleşmeleri doğrultusunda uygun koşullu kredi imkanları sağlanmalıdır. Ayrıca Bakanlık bünyesinde özel bir koordinasyon birimi kurularak sektör temsilcilerinin görüşleri doğrudan karar süreçlerine yansıtılmalıdır. Yerinde dönüşüm süreçleri masa başında değil, sahadaki gerçekler dikkate alınarak yönetilmelidir” dedi.
Sadıkoğlu, üyelerin yaşadığı mağduriyetleri ve talepleri Cumhurbaşkanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ilgili kurumlara resmi yazılarla ilettiklerini belirterek, sürecin çözümü için takipçi olacaklarını ifade etti.
